از وقتی علی ربیعی سخنگوی دولت دوم حسن روحانی پشت تریبون رفت و خبر از برکناری هاشم یکه زارع مدیرعامل وقت ایران خودرو داد، بیش از دو سال گذشته است. او كه دليل بركناري يكه زارع را (( افزايش قيمت محصولات بدون هماهنگي و مجوز)) بيان كرد، احتمالا نمي دانست اين دخالت مستقیم دولت در مديريت صنعت خودرو چه پيامدهايي در آینده خواهد داشت. این بركناري آنقدر شتاب زده و هيجاني بود كه حتي ربيعي در شاهكاري ماندگار نام مديرعامل جديد را نيز اعلام كرد!
او عباس علی آبادی را مديرعامل جديد ايران خودرو ناميد و اين در حالي بود كه علی آبادی روحش هم از اين ماجرا خبر نداشت. دولت حسن روحاني براي اين نمايش پوپوليستي آنقدر خام و نسنجيده عمل كرد كه حتي بياد نياورد، براي تعيين مديرعامل جديد بايد هيئت مديره ايران خودرو نمايشي هم كه شده تشكيل جلسه دهد.
البته اين همه ماجرا نبود، زيرا فرد مورد نظر دولت هم به كيلومتر ١٤ نيامد تا نشان دهد باهوش تر از آن است که وارد بازی های هیجانی دولت شود. با همه جریان سازی رسانه های نزدیک به دولت، سرانجام فرشاد مقيمي معاون امور صنایع وزارت صمت در يك فرآيند عجيب سكان هدايت آبي پوشان صنعت خودرو را در دست گرفت تا رضا رحمانی وزیر وقت صمت، هم رقیب خود را از ساختمان سمیه دور کرده باشد و هم دل رئیس دفتر رئیس جمهور را به دست آورد.
*آغاز فصل شعار
فرشاد مقيمي در همان روزهاي اول آنقدر شعارهاي حماسي را جلوي دوربين ها زمزمه كرد كه نشان مي داد او همانقدر با حقايق صنعت خودرو بيگانه است كه نگارنده با علم نجوم. البته این شعارها براي عده اي بسيار جذاب بود و بيشتر خوراك رسانه اي بعضي از نمايندگان مجلس و مسئولين نامتخصص را تامين مي كرد. زيرا در غير اين صورت امروز بايد به جاي تارا، تاندرا ( تويوتا) از رول تست هاي خطوط توليد ايران خودرو خارج مي شد.
نكته جالب توجه ميزان عدم محبوبيت فرشاد مقيمي در دوران مديرعاملي اش در بزرگ ترين خودروساز خاورميانه بود. زيرا بدنه مديران و معاونين ايران خودرو نيز عقيده داشتند او مدام از زيرساخت هايي سخن مي گويد كه هاشم يكه زارع بنيان كرده بود. پلتفرم پژو ٣٠١ يا همان تاراي امروزي هم در زمان يكه زارع آنقدر به توليد نزديك بود كه هر كس ديگري هم بدون اشعار بي وزن و قافيه مي توانست اين خودرو را به توليد برساند.
حتي طرح هاي استراتژيك خانواده موتورهاي ایران خودرو نيز که مقیمی بارها از آن با عنوان ((نقشه راه قوای محرکه)) سخن گفت، از ديگر اقدامات استراتژيك دوران مدیریت يكه تازي زارع در ایران خودرو است و این پروژه ها در آن دوران در مرکز تحقیقات موتور ایران خودرو آغاز شده بود. اما جريان هاي زيرپوستي قدرت به يكه زارع امان نداد تا از دولت غافل گيري هاي جمعه صبح سر سالم به در ببرد و نصب این موتورها را در سینه محصولات جشن بگیرد.
با اين همه بسياري از كارشناسان عقيده داشتند او حدود 6 سال نفر اول جاده مخصوص بود و قوانین نانوشته مديريت در جهان سوم می گفت؛ دیگر عمر مدیریت او به پایان رسیده است. البته واقعیت این است که نقدهايي بر بعضي از معاونين و استراتژي هاي يكه زارع در همكاري با زنجيره تامين وجود دارد که پرداختن به آنها فرصتی دیگر می طلبد.
هر چند یکه زارع را اغلب در قامت مدیرعامل ایران خودرو می شناسند، اما بدون شک او رکورد دار مدیرعاملی به صورت پیوسته در صنعت خودرو ایران است. زیرا در کارنامه اش مدیرعاملی ایران خودرو دیزل، سایپا دیزل و پارس خودرو و شرکت های دیگری هم دیده می شود. به این ترتیب آقای مدیرعامل بیش از 20 سال صندلی نفر اول در خودروسازی را تجربه کرده است.
سابقه مدیرعاملی او در سایپا دیزل به حدود 12 سال می رسد و ایجاد زیرساخت های تولید محصولات ولوو و اتاق رنگ این کارخانه از جمله اقدامات دوران او به شمار می رود. علاوه بر این حدود 5 سال هم مدیرعامل پارس خودرو بوده است و همکاری گسترده با نیسان ژاپن نیز به دوران او باز می گردد. ضمن این که او حدود 4 ساله در صندلی مدیرعاملی ایران خودرو دیزل نسته است و گسترش محصولات در همکاری با مرسدس بنز نیز از دیگر دستاوردهای اوست. اگر حضور حدود 6 ساله او در اتاق فرماندهی ایران خودرو را نیز به سوابق یکه زارع اضافه کنیم، باید گفت او با حدود 25 سال مدیرعاملی در بزرگ ترین خودروسازان کشور رکورد دار نفر اول بودن در تاریخ صنعت خودرو کشور است.
*بعد از یکه تاز جاده مخصوص
بعد از برکناری یکه زارع ایران خودرو به کجا رسید؟ پاسخ این سوال آنقدرها طولانی نیست. زیرا آنهایی که با صنعت خودرو و فرآیندهای آن آشنا هستند، خوب می دانند که افزایش چند ده هزار میلیارد تومانی بدهی، زیان انباشته و حدود 90 هزار دستگاه خودرو ناقص چه معنایی دارد. این ها میراثی بود که فرشاد مقیمی برای مدیرعامل بعدی ایران خودرو یعنی مهدی خطیبی برجای گذاشت. احتمالا اگر از خطیبی بپرسید دوست داشت ایران خودرو را از یکه زارع تحویل بگیرد یا مقیمی؟ پاسخ او یکه زارع باشد.
نکته جالب توجه در مورد یکه زارع حضور پیوسته در سمت مدیرعاملی خودروسازان و کارنامه ای درخشان به گواه متخصصین است. از طرفی اظهر و من الشمس است که محبوبیت آقای مدیرعامل کاهش نیافته است و به تحلیل کارشناسان با استناد به عملکرد افراد بعد از او، حتی امروز بهره وری روش مدیریت او بیش از گذشته به چشم می آید. حضور انبوهی از گوش شکسته های تشک صنعت در کنار یکه زارع در حالی که در سوگ همسر خود قرار دارد، نشان داد او یکه و تنها نیست و اهل فن قدر یکدیگر را می دانند.
بدون شک تجربیات گران بهایی که افرادی چون یکه زارع در طول دوران مدیریت خود در صنعت خودرو کسب کرده اند، می تواند به بهبود وضعیت این صنعت کمک کند. زیرا کشور برای امثال او هزینه هایی متقبل شده است و حالا وقت بازدهی این هزینه هاست. شک نکنید، هاشم های یکه زارع نوعی، حداقل آنقدر از صنعت خودرو و استانداردهای محصول شناخت دارند که همچون فرشاد مقیمی در مراسم رونمایی از تارا اتوماتیک مدعی نشوند ((تارا)) استانداردهای اروپایی Euro Ncap دارد!
یادداشت: امید آورزمانی
انتهای پیام/
