طی سالهای اخیر بحران ناترازی برق کشور در آستانه گرم شدن هوا تشدید شده و هر سال بحث لزوم صرفهجویی مشترکان و احتمال خاموشیها بر سر زبانها میافتد.
به گزارش عصر خدمات، هرچند در سالهای اخیر هشدارهای متعددی درباره افزایش مصرف، فرسودگی شبکه یا کمبود ظرفیت تولید داده شده و به نظر میرسد این چالشها بدون پاسخ جدی باقی ماندهاند اما وزارت نیرو وعده داده با توسعه نیروگاههای خورشیدی، بخشی از کمبود برق جبران خواهد شد؛ وعدهای که تحقق آن نیازمند برنامهریزی دقیق، تسهیل سرمایهگذاری و استفاده حداکثری از ظرفیت مناطق آفتابی کشور است.
توسعه انرژیهای تجدیدپذیر مانند برق خورشیدی به عنوان یکی از راهحلهای اصلی مطرح شده، اما به اعتقاد کارشناسان، روند کند اجرای این طرحها و نبود زیرساختهای لازم برای جذب سرمایهگذار، باعث میشود بخش قابلتوجهی از این ظرفیت بالقوه، انطور که باید بالفعل نشود. این در حالی است که برخی مناطق کشور از نظر تابش خورشید شرایط بسیار مناسبی برای توسعه این نوع نیروگاهها دارند.
همچنین نبود یک آمایش دقیق و برنامهریزی بلندمدت در حوزه انرژی، یکی از دلایل اصلی بروز و تکرار بحرانهای مقطعی در صنعت برق عنوان میشود؛ موضوعی که حالا نهتنها در تحلیلهای کارشناسی بلکه در اظهارنظرهای برخی مسئولان دیده میشود.
آنچه مشخص است اینکه ریشه این ناترازیها از قبل است ولی بروز و ظهورش برای امروز است و به نظر میرسد طی سالهای گذشته برای تولید و مصرف برق برنامه منسجمی وجود نداشته و آمایش درستی برای دراز مدت انجام نشده است که اکنون به این مشکل برخوردیم.
از سوی دیگر اگر چه مصرف امروز برق در کشور زیاد شده و در این موضوع رمز ارزها، کولرهای گازی غیراستاندارد و صنایع بزرگ نقش دارند اما به اعتقاد تحلیگران، عوامل دیگری هم ناترازی دخیل هستند؛ خشکسالیها و بارندگی کم، هم در کاهش تولید برق موثر بوده است.
با این حال این انتقاد هم از سوی کارشناسان مطرح میشود که ما از فرصتهای موجود، از ظرفیتها و قابلیتها آنطور که باید استفاده نکردیم و منابع مختلفی که میشد برای تامین برق و نیازمندیها استفاده کرد، به موقع مورد بهره برداری قرار نگرفتند.
استفاده از انرژی خورشیدی و تجدیدپذیر از جمله این موارد بوده که البته طی سالهای نه چندان دور از سوی دولت به آن توجه شده است؛ استانهایی در کشور وجود دارند که زمینه ایجاد پنلهای خورشیدی و نیروگاههای خورشیدی هم به لحاظ ارتفاع و هم به لحاظ تابش خورشید کاملا فراهم است.
اما شاید یکی از دلایل استفاده نکردن از انرژی خورشیدی نامشخص بودن روند اخذ تسهیلات بانکی برای سرمایه گذاران بوده باشد و یا اینکه سرمایه گذاران را توجیه نکردند.
البته توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در دولت چهاردهم به گفته علی آبادی، وزیر نیرو با شتابی کمسابقه دنبال شده است و ظرفیت تولید برق از این منابع در کمتر از دو سال ۳.۶ برابر کل دورههای گذشته افزایش یافته و برنامهریزی برای دستیابی به ظرفیت ۷۰۰۰ مگاواتی در دستور کار قرار دارد.
هر چند این میزان رشد به معنای افزایش ۳.۶ برابری ظرفیت نسبت به ابتدای دولت است و سهم انرژیهای تجدیدپذیر در سبد تولید برق کشور به حدود ۵ درصد رسیده و پیشبینی میشود این سهم تا اوج بار تابستان به ۷ درصد افزایش یابد.
با این حال تحلیلگران تاکید دارند در شرایطی که تقاضای برق هر ساله با رشد قابلتوجهی مواجه است، عبور از بحران ناترازی تنها با مدیریت مصرف ممکن نیست و توسعه ظرفیتهای جدید تولید، بهویژه از مسیر انرژیهای تجدیدپذیر، به ضرورتی فوری بدل شده است. بهکارگیری ظرفیتهای اقلیمی کشور در حوزه خورشیدی، رفع موانع سرمایهگذاری و تدوین نقشه راه شفاف برای تولید و مصرف، میتواند ایران را از تکرار سالانه بحران برق نجات دهد به شرط آنکه این بار، وعدهها به اقدام عملی منجر شوند.
