گروه خودروسازی سایپا در تازه‌ترین برنامه توسعه محصول خود، از آریا نو پلاگین‌هیبرید، وانت شهری ۲۵۱ و وانت 25Z پرده برداشت؛ سه محصولی که در کنار خانواده جدید قوای محرکه، قرار است بخشی از پاسخ این خودروساز به مصرف سوخت، نوسازی سبد محصول و نیاز بازار در سال‌های آینده باشند. مهندس رادمنش، عضو هیئت‌مدیره و قائم‌مقام مدیرعامل در امور توسعه محصول و کیفیت گروه سایپا، می‌گوید شرایط اقتصادی و فشارهای موجود قرار نیست توسعه محصول را در این گروه متوقف کند.
به گزارش عصر خدمات؛ اگر بخواهیم نشست معرفی محصولات تازه سایپا را در یک جمله خلاصه کنیم، ماجرا تنها رونمایی سه خودرو نیست. سایپا در شرایطی که صنعت خودرو همچنان با مشکلات اقتصادی، محدودیت‌های تأمین و فشارهای ناشی از تحریم دست‌وپنجه نرم می‌کند، تصمیم گرفته توسعه محصول را به پشت صف مشکلات روزمره نفرستد. مهندس رادمنش در تشریح این رویکرد، مسئله را از یک پرسش پایه‌ای آغاز کرد؛ آیا خودروساز در دوره بحران باید تمام توانش را صرف حفظ تیراژ و حل مسائل جاری کند یا همزمان توسعه محصولات آینده را نیز ادامه دهد؟ پاسخ سایپا ظاهراً گزینه دوم است. قائم‌مقام مدیرعامل در امور توسعه محصول و کیفیت گروه سایپا با اشاره به تجربه خودروسازانی مانند فورد در بحران اقتصادی آمریکا و کیا در بحران اقتصادی شرق آسیا، تأکید کرد که عقب‌نشینی از توسعه محصول الزاماً راه نجات خودروساز نیست.
به گفته او، اگر سایپا در سال‌های گذشته دست بازتری در حوزه توسعه محصول داشت، امروز نیز از نظر تنوع سبد و سودآوری محصولات در موقعیت متفاوتی قرار می‌گرفت. همین نگاه باعث شده تیم مدیریتی جدید، ظرفیت پلتفرم‌ها و توان مهندسی موجود در گروه را دوباره روی میز بگذارد و از داشته‌های فعلی، محصولات تازه بیرون بکشد.
یکی از محورهای اصلی این برنامه، مصرف سوخت است؛ موضوعی که دیگر فقط عددی روی برچسب انرژی خودرو نیست و به مسئله‌ای اقتصادی در مقیاس کشور تبدیل شده است. براساس اطلاعات ارائه‌شده از سوی سایپا، متوسط مصرف سوخت ناوگان کشور با احتساب خودروهای فرسوده حدود ۹.۲ لیتر در صد کیلومتر و متوسط خودروهای نوی کشور حدود ۸.۳ لیتر عنوان شده، در حالی که این عدد برای سبد فعلی محصولات سایپا حدود ۷.۳ لیتر است. هدف‌گذاری جدید، رساندن متوسط مصرف سبد محصولات این گروه به حدود ۵.۵ لیتر در صد کیلومتر است؛ هدفی که با تعویض یک موتور یا معرفی یک محصول محقق نمی‌شود. رادمنش برای رسیدن به این عدد از سه مسیر صحبت کرد: بهبود و توسعه نسل جدید موتورهای احتراق داخلی، افزایش استفاده از CNG و در نهایت ورود گسترده‌تر فناوری‌های هیبریدی و انرژی‌های نو به سبد سایپا.
در واقع سه محصولی که در این نشست معرفی شدند را باید در همین قاب دید؛ آریا نو برای بخش سواری و حرکت به سمت برق، وانت ۲۵۱ برای کاهش مصرف در حمل‌ونقل سبک شهری و 25Z برای بازطراحی یکی از قدیمی‌ترین و پرمصرف‌ترین محصولات کاری بازار ایران. اینجا دیگر فقط بحث اضافه شدن چند نام تازه به کاتالوگ سایپا نیست؛ شرکت می‌خواهد مصرف سوخت را از سطح پیشرانه تا نوع کاربری خودرو هدف بگیرد.
مهم‌ترین چهره این برنامه، آریا نو است؛ نسخه‌ای پلاگین‌هیبرید که بر پایه آریا شکل گرفته اما قرار نیست صرفاً یک آریا با موتور متفاوت باشد. طبق توضیحات ارائه‌شده، آریا پایه اکنون وارد مراحل تولید آزمایشی شده، خطوط تولید و زنجیره تأمین آن آماده شده‌اند و خودروهای اولیه برای آزمون‌های جاده‌ای مورد استفاده قرار خواهند گرفت.
آریا نو از اشتراک پلتفرمی و بدنه‌ای با همین محصول استفاده می‌کند، اما قوای محرکه احتراق داخلی جای خود را به سامانه پلاگین‌هیبرید داده و همزمان فیس‌لیفت ظاهری و تجهیز به سامانه‌های کمک‌راننده پیشرفته سطح ۲ نیز برای آن پیش‌بینی شده است.
موتور بنزینی این خودرو ۸۲ کیلووات توان و ۱۳۲ نیوتن‌متر گشتاور دارد و موتور برقی آن با توان ۱۵۰ کیلووات، ۳۰۰ نیوتن‌متر گشتاور تولید می‌کند. امکان به‌کارگیری همزمان دو منبع نیرو در شتاب‌گیری‌های سنگین وجود دارد و شتاب صفر تا صد اعلامی ۸ ثانیه و حداکثر سرعت محدودشده ۱۸۰ کیلومتر بر ساعت برای خودرو عنوان شده است. باتری ۱۹.۴ کیلووات‌ساعتی نیز طبق اطلاعات سایپا امکان پیمایش حدود ۱۲۵ کیلومتر در حالت تمام‌برقی را فراهم می‌کند؛ عددی که اگر در استفاده واقعی به آن نزدیک شود، بخش بزرگی از رفت‌وآمد روزمره بسیاری از کاربران شهری را بدون مصرف بنزین پوشش می‌دهد.
در کنار خودروها، سایپا روی خانواده تازه‌ای از موتورهای ۱.۵ لیتری نیز حساب باز کرده است. سه نسخه تنفس طبیعی N15M، توربوشارژ NT15M و توربوشارژ با پاشش مستقیم NTE15M در این برنامه تعریف شده‌اند و هدف اصلی، استفاده از یک خانواده مشترک برای کاهش هزینه سرمایه‌گذاری و افزایش اشتراک قطعات است.
نسخه توربوشارژ برای خانواده شاهین و نسخه تنفس طبیعی برای محصولات پلتفرم X200 مانند سهند و اطلس در نظر گرفته شده‌اند و در طراحی این خانواده، امکان توسعه نسخه‌های CNG و هیبریدی نیز از ابتدا دیده شده است. براساس برنامه اعلام‌شده، سایپا به دنبال آن است که تیراژ این خانواده موتور را تا سال ۱۴۰۹ به حدود ۵۰۰ هزار دستگاه برساند و به‌تدریج بخشی از موتورهای قدیمی‌تر را کنار بگذارد. این بخش شاید به اندازه رونمایی یک کراس‌اوور هیبریدی چشمگیر نباشد، اما برای خودروسازی که می‌خواهد متوسط مصرف کل سبدش را از ۷.۳ به ۵.۵ لیتر برساند، تغییر موتور محصولاتی که تیراژ بالاتری دارند حتی می‌تواند اثر بیشتری از یک مدل کم‌تیراژ هیبریدی داشته باشد. کاهش مصرف واقعی زمانی معنا پیدا می‌کند که فناوری جدید از سالن رونمایی خارج شود و وارد خط تولید انبوه شود.
موضوع تحریم نیز در این نشست از کنار برنامه توسعه محصول عبور نکرد. رادمنش با تأکید بر اینکه تحریم برای صنعت خودرو ایران مسئله تازه‌ای نیست، گفت پروژه‌های تازه سایپا با هدف کاهش وابستگی به خارج طراحی شده‌اند. در آریا نو، براساس توضیحات او، بخش اصلی وابستگی خارجی در مرحله فعلی به قوای محرکه مربوط می‌شود و خود این مجموعه نیز قابلیت داخلی‌سازی دارد.
مرکز تحقیقات سایپا پیش‌تر پروژه‌هایی در حوزه طراحی باتری‌پک انجام داده و پروژه داخلی‌سازی باتری نیز آغاز شده است؛ هرچند اقتصادی شدن چنین سرمایه‌گذاری‌هایی به تیراژ و حمایت از پروژه وابسته خواهد بود. در دو وانت جدید میزان اتکا به قطعات داخلی بیشتر عنوان شده و سایپا از این جهت نگرانی کمتری برای توسعه آنها دارد.
قائم‌مقام مدیرعامل سایپا در عین حال تأکید کرده که آثار تحریم را نمی‌توان صفر دانست، اما شرکت تلاش می‌کند اثر آن بر دو گروه، یعنی مشتریانی که در انتظار خودرو هستند و نیروی انسانی و زنجیره اشتغال، به حداقل برسد. حالا سایپا نقشه خود را روی میز گذاشته است؛ آریا نو، ۲۵۱، 25Z و نسل تازه موتور. مرحله سخت‌تر از اینجا آغاز می‌شود: تبدیل نقشه مهندسی به محصولی که به‌موقع، با تیراژ قابل قبول و قیمتی متناسب با بازار از خط تولید بیرون بیاید.
