پس از تصویب مجدد آیین نامه واردات و عرضه خودرو های جدید به بازار ، بحث کیفیت خودروهای وارداتی بار دیگر به یکی از موضوعات داغ فضای مجازی و جامعه خریداران ایرانی تبدیل شده است.
به گزارش خبرنگار عصر خدمات، بهویژه پس از وقوع برخی نارساییها و اشکالات در خودروهای وارداتی که تصور میشد با استاندارد بالا وارد کشور شدهاند، موجی از پرسشها پیرامون تفاوت کیفیت میان خودروهای “سفارش بازار اروپای یا کشور های دیگر و خودروهای “سفارش داخلی چین” شکل گرفت.
ماجرا از جایی آغاز شد که چند نمونه از خودروهای مشهور جهانی، اما با مشخصات سفارش چین، دچار ایراداتی در بخشهایی چون سیستم برق، جلوبندی یا حتی متریال داخلی شدند. در حالی که در دور قبلی واردات در بازه زمانی برجام، مدل های قدیمی تر که به دست مصرف کنندگان رسیدند یکی از معار ها کیفیت محسوب می شوند.
این موضوع باعث شد تا بسیاری از کارشناسان و مصرفکنندگان، نگاه دوبارهای به مقوله کیفیت وابسته به بازار هدف بیندازند؛ موضوعی که سالهاست در محافل فنی خودرویی جهانی شناختهشده اما شاید برای عموم مردم ایران هنوز شفاف نبوده است و امروز یکی از ملاک های خرید و انتخاب شده.
چرا سفارش اروپا تفاوت دارد و همیشه پر طرفدار است؟
بازار اروپا یکی از سختگیرانهترین بازارها در جهان برای ورود محصولات خودرویی بهشمار میرود و حتی این حساسیت در تولیدات برند های با اصالت اروپایی دیده می شود. در گذشه های دور که ایرانیان به طور شخصی یا از طریق شرکت ها خودروهایی را برای خود وارد کشور می کردند سعی داشتن سفارش اروپا را انتخاب کنند.
اتحادیه اروپا مقررات مشخص و غیرقابلمذاکرهای در زمینه ایمنی، آلودگی هوا، کیفیت مونتاژ و خدمات پس از فروش دارد. هر خودرویی که میخواهد وارد این بازار شود، باید بهصورت کامل با قوانین فنی و کیفی اروپا تطابق داشته باشد. حتی این قوانین را در حوزه های دیگر همچون تکنولوژی یا تلفن همراه نظیر محصولات برند اپل (آیفون ) شاهد هستیم که برای ورود به بازار اروپا باید این گچت ها از پورت تایپ سی TYPE C را پشتیبانی کند.
این استانداردها بهگونهای طراحی شدهاند که حتی کوچکترین قطعات مورد استفاده در خودرو نیز باید دارای گواهی تطابق با استاندارد اروپا باشند. از اینرو، خودروسازانی که برای بازار اروپا تولید میکنند، ناچار به استفاده از متریال با کیفیتتر، تستهای دوام سختگیرانهتر و فناوریهای پیشرفتهتر هستند.
در نسخههای اروپایی، عملاً چیزی به نام بخشیدن به کیفیت وجود ندارد. حتی نوع پیچ مورد استفاده در اتصال قطعات نیز باید از نظر مهندسی و دوام مورد تأیید باشد. همین موضوع باعث میشود این خودروها در طول زمان اعتماد بیشتری از مشتری جلب کنند.
سفارش داخلی چین، طراحی برای رقابت در بازار بومی و کاهش هزینه تولید
در نقطه مقابل، خودروهایی که صرفاً برای مصرف داخلی چین طراحی و ساخته میشوند، غالباً با اولویتبندی متفاوتی تولید میشوند. هدف اصلی این خودروها، ارائه محصولی با قیمت رقابتی در برابر دهها برند داخلی و خارجی فعال در بازار چین است. در نتیجه، در بسیاری از موارد از قطعات با سطح کیفی متوسط یا اقتصادیتر استفاده میشود تا قیمت نهایی قابلقبولتر باشد.
چین در سالهای اخیر استانداردهای ملی خود را ارتقاء داده است، اما همچنان در بسیاری از زمینهها سختگیری اتحادیه اروپا را ندارد. بههمین دلیل، یک خودروی چینی که برای فروش در داخل این کشور طراحی شده باشد، ممکن است از لحاظ ایمنی، آلایندگی یا حتی دوام و کیفیت ساخت، با نسخه اروپایی همان مدل تفاوت معناداری داشته باشد.
شاید تصور تفاوت میان دو نسخه مشابه از یک خودرو برای بسیاری از خریداران دشوار باشد. اما کافی است چند مورد از تفاوتهای واقعی را مرور کنیم:
• سیستم تعلیق و ترمز: در بسیاری از موارد، سیستم ترمز نسخه داخلی چین سادهتر و اقتصادیتر است. در حالیکه نسخه اروپایی ممکن است از سیستم ترمز با بوستر دوبل یا دیسکهای خنکشونده بزرگتر بهرهمند باشد.
• تعداد ایربگ: خودروهای اروپایی معمولاً با حداقل ۶ تا ۷ کیسه هوا عرضه میشوند، اما نسخه چینی همان خودرو ممکن است تنها به ۲ ایربگ مجهز باشد.
• کیفیت متریال کابین: مواد بهکاررفته در داشبورد، فرمان و صندلیها در نسخههای چینی معمولاً ارزانتر و با دوام کمتر هستند تا هزینه تولید کاهش یابد.
• نرمافزارهای مدیریت پیشرانه (ECU): در نسخه اروپایی، این نرمافزارها متناسب با مقررات Euro 6 یا Euro 7 تنظیم شدهاند، در حالیکه در چین ممکن است این تنظیمات نرمتر و کمهزینهتر باشند.
نمونه جالب توجه، خودرویی بود که در بازار ایران با برند معروف جهانی عرضه شد اما پلاک شاسی آن نشان میداد تولید دانگفنگ چین بوده و حتی هیچ اشارهای به شرکت اصلی سازنده در آن نشده بود. این موضوع بار دیگر پرسش در خصوص اصالت و سطح کیفیت را در ذهن خریداران مطرح کرد.
یکی از تفاوتهای عمده دیگر میان نسخههای اروپایی و چینی، فرآیند کنترل کیفیت در کارخانه است. خطوط تولید نسخههای اروپایی بازرسیهای چندمرحلهای دارند و معمولاً هر خودرو پیش از خروج، تست میدانی نیز میشود. در مقابل، در بسیاری از کارخانههای چینی که برای بازار داخلی تولید میکنند، تست نهایی میتواند سادهتر یا حتی بهصورت نمونهبرداری انجام شود.
علاوه بر این، گارانتی ارائهشده بر روی نسخههای اروپایی معمولاً گستردهتر و با شرایطی سختگیرانهتر است که نشان از اعتماد سازنده به کیفیت قطعات دارد.
مسئله واردات به ایران
با آزادسازی واردات خودرو و تنوع بالای مدلهایی که وارد کشور شدهاند، بسیاری از خودروهای سفارش چین وارد بازار ایران شدهاند. این خودروها علیرغم شباهت ظاهری به نسخههای اروپایی، در عمل دارای اختلافاتی هستند که بعضاً تا سطح تجربه رانندگی نیز خود را نشان میدهد.
مردم باید به این نکته توجه کنند که سفارش خودرو مهمتر از برند آن است. خودرویی که برای بازار اروپا تولید شده، حتی اگر از یک برند نهچندان مشهور باشد، احتمالاً کیفیت بهتری نسبت به خودرویی از یک برند بزرگ اما با سفارش داخلی چین دارد.
در دنیای صنعت کیفیت خودرو دیگر تنها به نام برند یا محل مونتاژ وابسته نیست. بازار هدف و سفارش ساخت، نقش تعیینکنندهتری در تعیین سطح کیفیت، ایمنی و استانداردهای یک خودرو دارد. همانطور که یک خودروی تولید چین ممکن است در نسخه اروپایی خود عملکردی درخشان داشته باشد، همان مدل در نسخه داخلی چین میتواند با تفاوتهای جدی در متریال، قطعات و امکانات عرضه شود.
برای خریداران ایرانی که بهدنبال انتخابی مطمئن هستند، توجه به سفارش خودرو و بررسی دقیق مشخصات آن (شامل شماره شاسی، برچسبهای فنی و کارتهای گارانتی) میتواند راهگشا باشد. در نهایت، کیفیتی که در جاده تجربه میشود، چیزی فراتر از ظاهر شکیل یا امکانات اولیه روی کاغذ است. این کیفیت، حاصل تصمیماتی است که از همان ابتدا در اتاق طراحی، خطوط تولید و دفاتر برنامهریزی بازار اتخاذ شدهاند.
نویسنده : علی غفاری
